1

İnsan Tek Başınayken Bile Sosyal midir?

Tanışma ve Sosyal Psikolojiye Giriş

Duygu: Hayret ve merak

Haftanın meselesi: Kendime ait sandığım şeylerin ne kadarı gerçekten yalnızca bana ait?

Derse giriş. Sosyal psikolojinin temel soruları ve dönem boyunca kullanılacak kavramsal harita: Özne ↔ Öteki ↔ İlişki ↔ Grup ↔ Toplum/Kültür; Biliş–Duygu–Davranış.

C. Wright Mills, Sosyolojik Tahayyül  “Sosyolojik Tahayyülün Vaat Ettikleri”: biyografi–tarih, benlik–dünya, kişisel dert-kamusal mesele. Albert Camus, Yabancı cenaze ve mahkeme bölümlerinden seçki: Meursault, yas ve toplumsal beklenti.

Eric Berne, İnsanların Oynadığı Oyunlar ritüel, toplumsal programlama ve kural ihlali- kısa seçki.

Açılış: Hybris → sınır → hayret → sorgulama. “Gerçek–hakikat–yorum” ayrımı.

Camus/Meursault

2

Ben mi, Durum mu?

Sosyal Psikolojinin Bakış Açısı

Duygu: Şaşkınlık

Haftanın meselesi: “Ben böyle biriyim” dediğimde ne kadar kendimden ne kadar içinde bulunduğum dünyadan söz ediyorum?

Kağıtçıbaşı & Cemalcılar Bölüm 1, s. 21–37.

Taylor, Peplau & Sears, s. 9–20.

Norbert Elias, Uygarlık Süreci sofra adabı, utanma eşiği ve davranışın toplumsal düzenlenmesi.

Marx’ın Robinson Crusoe eleştirisinden kısa seçki: “Yalıtılmış birey” mümkün mü?

Still Face Experiment (3 dk). Triplett’in bisikletçi çalışması: Başkalarının varlığı performansı değiştirir mi?

Cast Away Wilson sahneleri (6–8 dk).

3

Bildiğimizi Nereden Biliyoruz?

Sosyal Psikolojide Yöntem

Duygu: Kuşku

Haftanın meselesi: Gördüğümüzü hakikat sanmaktan bizi ne korur?

Kağıtçıbaşı & Cemalcılar Bölüm 2, s. 39–66.

Taylor, Peplau & Sears, s. 20-37–20.

Pierre Bourdieu, “Kamuoyu Yoktur.”

Darrell Huff, İstatistikle Nasıl Yalan Söylenir “Saptırımlı Örnekleme” bölümü.

John Bohannon, “Çikolata zayıflatıyor” vakası (5 dk).

Haber-araştırma önerileri.

4

Başkaları Varken Aynı Kişi miyiz?

Sosyal Normlar, Sosyal Etki , Algı ve Uyma

Duygu: Aidiyet ve dışlanma kaygısı

Haftanın meselesi: Bir kurala kimse zorlamadan uyuyorsam, o kural hâlâ dışarıda mıdır?

Kağıtçıbaşı & Cemalcılar Bölüm 3, s. 67–73 ve 78–99.

Taylor, Peplau & Sears, s. 40-73

Muzaffer Şerif belirsizlik, referans çerçevesi ve normların etkileşim içinde oluşması. Elisabeth Noelle-Neumann, Suskunluk Sarmalı kısa seçki.

Erving Goffman, Damga  kısa seçki.

Asch orijinal kayıt (2 dk) + Candid Camera asansör deneyi (2 dk). Laboratuvarda norm / gündelik hayatta norm. Derek Sivers, How to Start a Movement (3 dk): Norm nasıl değişir?

5

Film Haftası: Ben Olsaydım Yapmazdım!

İtaat, Otorite ve Durumun Gücü

Duygu: Korku

Haftanın meselesi: Hiç sınanmadığımız koşullarda kendimiz hakkında ne bilebiliriz?

Kağıtçıbaşı & Cemalcılar Bölüm 3, s. 73–78 ve 93–100.

Taylor, Peplau & Sears s.286-290

Hannah Arendt, Kötülüğün Sıradanlığı seçki.

Zygmunt Bauman, Modernite ve Holocaust  bürokrasi üzerine kısa seçki.

Milgram, Obedience 8–10 dk orijinal kayıt. Film: Die Welle (2008).

6

Dünyayı Olduğu Gibi mi Görüyoruz?

Sosyal Biliş, Atıf ve İzlenim

Duygu: Emin olmak ve yanılmak

Haftanın meselesi: Bir insanı gördüğümüzde onu mu görüyoruz, yoksa onun hakkında kurduğumuz hikâyeyi mi?

Bölüm 4, s. 101–128.

Taylor, Peplau & Sears s.40-73

Walter Lippmann, Kamuoyu “Dışarıdaki Dünya ve Kafamızdaki Resimler”.

John Berger, Görme Biçimleri 

Görünmez Goril + değişim körlüğü. Futbol laboratuvarı: Kazanan/kaybeden takımların basın toplantılarında atıfların kodlanması.

7

İnandığımız Gibi mi Yaşıyoruz?

Tutumlar ve Davranış

Duygu: Rahatsızlık

Haftanın meselesi: İnandıklarımız davranışlarımızı belirlemiyorsa, bizi ne belirliyor?

Bölüm 5, s. 129–145 ve 155–158. Tutumun öğeleri, tutum, davranış ilişkisi, Planlı Davranış Kuramı, tutum oluşumu; Likert ve duygusal anlam ölçekleri.

Uygulamalı sosyal psikoloji: sağlık/güvenlik davranışı. Tutum + sosyal norm + algılanan davranışsal kontrol → niyet → davranış.

Tutum–davranış tutarsızlığı: sağlık, çevre, beslenme, sosyal medya.

Sınıf laboratuvarı: 10 maddelik Likert ölçeği geliştirme ve 3. haftadaki yöntem bilgisiyle eleştirme.

8

ARA SINAV

Haftanın meselesi: Bu derse başladığımdan beri hangi “zaten böyle”m artık bana o kadar doğal görünmüyor?

Montaigne, “Kanılarımızın Kararsızlığı Üstüne” -kısa seçki.

-

Meta-reflection: 1. haftadaki bireysel yazılara geri dönüş.

9

Kendimizi Nasıl İkna Ederiz?

Tutum Değişimi ve Bilişsel Çelişki

Duygu: Huzursuzluk

Haftanın meselesi: Kendimizle çeliştiğimizde davranışımızı mı değiştiririz, kendimiz hakkındaki hikâyeyi mi?

Bölüm 5, s. 159–178. İşlevsel ve öğrenme kuramları, sosyal yargı, denge kuramı; Festinger, bilişsel çelişki, karar sonrası çelişki, gerekçelendirme.

Festinger, Riecken & Schachter, Kehanet Bozulunca  seçki.

Sartre, Varlık ve Hiçlik  “kötü niyet” ve garson pasajı.

Thank You for Smoking  seçilmiş sahne. Rasyonalizasyon, gerekçelendirme, çıkar.

10

Başkaları Bizi Nasıl İkna Eder?

İletişim, İkna ve Propaganda

Duygu: Güven ve şüphe

Haftanın meselesi: Bir düşüncenin “benim fikrim” olduğundan nasıl emin olabilirim?

Bölüm 6, s. 179–212. Mesajı öğrenme, bilişsel tepki, Ayrıntılandırma Olasılığı Modeli; kaynak, mesaj, hedef ve ortam.

Edward Bernays, Propaganda + Herman & Chomsky, Rızanın İmalatı karşılaştırmalı kısa seçkiler.

Adam Curtis, The Century of the Self -Bernays bölümü (8–10 dk). Üç güncel reklamın ikna stratejilerinin kodlanması.

11

Neyi Arzuluyoruz?

Tüketim, Kimlik ve Duygusal Kapitalizm

Duygu: Arzu

Haftanın meselesi: Arzuladığım şeyi ben mi seçiyorum, yoksa arzulamayı da öğreniyor muyum?

Bölüm 6, s. 212–218.

Taylor, Peplau & Sears s.

Eva Illouz, Soğuk Yakınlıklar- duygusal kapitalizm üzerine seçki.

John Berger, Görme Biçimleri -reklam bölümü.

Black Mirror: Fifteen Million Merits — seçilmiş sahneler. Ürün → Marka → Anlam → Benlik → Kimlik → Tüketim. Vicary miti.

12

“Normal” Nedir, Kim Söylüyor?

Sosyalleşme, Doxa, Beden ve Toplumsal Cinsiyet

Duygu: Utanç

Haftanın meselesi: Kimsenin bana öğretmediğini sandığım kuralları nasıl bu kadar iyi biliyorum?

Bölüm 7, s. 219–245.

Taylor, Peplau & Searss. 343-377

Simone de Beauvoir, İkinci Cinsiyet “Kadın doğulmaz…” bölümünden seçki.

Pierre Bourdieu doxa, beden ve tahakküm üzerine söyleşi seçkisi.

Michel Foucault, Hapishanenin Doğuşu- Panoptikon.

Always: Like a Girl veya Redraw the Balance. “Bunu sana kim öğretti?”

13

Ben Kimim, Size Kimi Gösteriyorum?

Benlik, Benlik Sunumu ve Duygular

Duygu: Gurur ve mahcubiyet

Haftanın meselesi: Başkalarının bakışı olmasaydı, bugün olduğum kişi yine aynı kişi olur muydu?

Bölüm 8, s. 247–264.

Taylor, Peplau & Sears s.105-138

Erving Goffman, Günlük Yaşamda Benliğin Sunumu sahne önü / sahne arkası.

Arlie Hochschild, Yönetilen Kalp duygusal emek ve duygu yönetimi.

Black Mirror: Nosedive -açılış sekansı (8 dk)./ Selfie culture

14

Ben, Öteki , Biz ve Onlar

Grup, Sosyal Kimlik, Stereotip, Önyargı ve Ayrımcılık

Duygu: Aidiyet ve öfke

Haftanın meselesi: “Biz” diyebilmek için bir “onlar”a ihtiyaç duyar mıyız?

Bölüm 5, s. 146–154 ve Bölüm 9, s. 307–318.

Taylor, Peplau & Sears s. 179-210

Benedict Anderson, Hayali Cemaatler -girişten seçki.

Edward Said, Şarkiyatçılık- girişten seçki.

Futbol ve sosyal kimlik: “Fenerbahçe kazandı” → “Biz kazandık.” A Class Divided -seçilmiş bölüm.

15

Hem Taş Hem Heykeltıraş

Kültür, Özne ve Değişim

Duygu: Umut

Haftanın meselesi: Bizi biçimlendiren dünyanın içinde, onu değiştirebilecek kadar özgür olabilir miyiz?

Bölüm 10, s. 319–336.

Çiğdem Kağıtçıbaşı, Benlik, Aile ve İnsan Gelişimi ilişkisel özerklik üzerine seçki.

Arlie Hochschild, Kendi Toprağında Yabancı “empati duvarı”.

Heineken, Worlds Apart (4 dk) reklamı “kanıt” olarak değil, temas fikrinin marka anlatısına dönüşmesi olarak tartışma. Final dönüşü: İnsan tek başınayken bile sosyal midir?

FİNAL SINAVI - Sınav tarihi akademik takvime göre ilan edilecektir.